Ο freddo espresso, ο κρύος καφές που γεννήθηκε στην Ελλάδα, έχει πια τη δική του ιταλική απάντηση. Οι Ιταλοί, που για χρόνια κατηγορούσαν τους Έλληνες ότι «καταστρέφουν» τον καφέ με τον πάγο, σερβίρουν σήμερα παντού caffè shakerato: ζεστό espresso που κρυώνει απότομα με πάγο μέσα σε shaker και σερβίρεται συχνά σε ποτήρι martini, με λεπτό αφρό στο τελείωμα.

Το μυστικό του αφρού βρίσκεται σε δύο πράγματα: στο δυνατό ανακάτεμα και στη ζάχαρη. Σύμφωνα με το Coffee Guru, η ζάχαρη αυξάνει το ιξώδες του ροφήματος αρκετά ώστε να συγκρατεί τον αφρό, ενώ το shaker πρέπει να χτυπιέται περισσότερο «από ό,τι σας φαίνεται λογικό», μέχρι τα χέρια να είναι κρύα στο τέλος.

Szymon Shields / Pexels

Γιατί οι Ιταλοί αρνούνταν τον freddo espresso;

Ο συντάκτης του κειμένου θυμάται τις εποχές που Ιταλοί φίλοι του έρχονταν στην Ελλάδα και, όταν τους πρότεινε να αφήσουν για λίγο το παραδοσιακό τους espresso και να δοκιμάσουν freddo espresso ή freddo cappuccino, γίνονταν έξαλλοι.

Συνήθως η πεισματική άρνηση συνοδευόταν από την κατηγορία ότι οι Έλληνες καταστρέφουν τον καφέ με τον πάγο. Μετά την πρώτη γουλιά, όμως, η αντίδραση ήταν πάντα η ίδια: έκπληξη και προσπάθεια να καταλάβουν πώς η «καταστροφή» γινόταν απόλαυση.

Η κυκλοφορία της ιταλικής εκδοχής κρύου espresso μοιάζει, έτσι, με πανηγυρική δικαίωση της ελληνικής έμπνευσης.

Ποιος έφτιαξε πρώτος τον freddo espresso στην Ελλάδα;

Ο άνθρωπος που φέρεται να σύστησε τον freddo espresso στην Ελλάδα είναι ο Γιάννης Ιωσηφίδης. Έκανε το πείραμα το 1991, στο Kafea Terra, ως εναλλακτική του φραπέ, ώστε να πουλάει περισσότερο espresso, που δεν «έφευγε» τα καλοκαίρια.

Ο freddo espresso θεωρείται ένα καθαρά ελληνικό δημιούργημα που, με τη «βοήθεια» και της κλιματικής κρίσης, απολαμβάνουν πλέον κάτοικοι σε όλο τον πλανήτη. Δεν πρόκειται βέβαια για ανακάλυψη της πυρίτιδας: πάγο στον espresso έβαζαν και σε άλλες χώρες, συνήθως όμως με διαφορετικό τρόπο. Ο barista ή ο σερβιτόρος έδινε το φλιτζανάκι με το espresso, ένα άδειο ποτήρι νερού και ένα μπολ με πάγο.

Η ελληνική συμβολή ήταν η τεχνική του mixing-shaking: ο espresso, μόλις βγει από τη μηχανή, χτυπιέται με πάγο και στη συνέχεια σερβίρεται σε ποτήρι που έχει επίσης πάγο.

Στην ουσία, οι Έλληνες έκαναν με τον espresso ό,τι έκαναν ήδη με τον φραπέ, με το ηλεκτρικό μιξεράκι που υπήρχε σε κάθε καφετέρια. Έτσι ένα προϊόν 100% ιταλικό προσαρμόστηκε στο ελληνικό κλίμα και στις ελληνικές συνήθειες, όπως το να μην πίνεται ο καφές σε τρία δευτερόλεπτα.

Η επιστήμη πίσω από τον freddo espresso

Η διαδικασία έχει και επιστημονική βάση. Όταν ο ζεστός espresso πέφτει στον πάγο, προκαλείται απότομο θερμικό σοκ.

Σε συνδυασμό με τον έντονο μηχανικό αερισμό από το μιξεράκι, δημιουργούνται μικροφυσαλίδες που σταθεροποιούν την «κρέμα», μειώνουν την οξύτητα και δίνουν τη χαρακτηριστική βελούδινη υφή, χωρίς να «πνίγεται» το άρωμα και χωρίς να νερώνει ο καφές. Το αποτέλεσμα είναι πάντα καλύτερο όταν υπάρχει ζάχαρη στο μείγμα.

Caffè shakerato: Τι διαφέρει από τον ελληνικό freddo;

Τελείωσαν οι εποχές που στην Ιταλία δεν μπορούσε κανείς να πιει έναν καλό κρύο καφέ και ο iced latte ήταν η καλύτερη διαθέσιμη επιλογή. Το caffè shakerato δεν είναι νεωτερισμός: υπάρχει από τη δεκαετία του '90, αλλά κανείς δεν του έδινε ιδιαίτερη σημασία μέχρι να ταράξει τα λιμνάζοντα ύδατα η ελληνική εκδοχή.

Και οι δύο τεχνικές ξεκινούν από ζεστό espresso που κρυώνει γρήγορα με πάγο μέσω δυνατού «χτυπήματος». Οι Έλληνες το κάνουν με μιξεράκι, οι Ιταλοί με shaker, δανειζόμενοι την πρακτική από τα cocktails. Στραγγίζουν το υγρό σε ποτήρι, συχνά του martini, και το ρόφημα έχει στο τελείωμα έναν λεπτό αφρό. Σχεδόν πάντα προσθέτουν ζάχαρη ή σιρόπι, για την υφή και τον αφρό.

Όπως αναφέρεται στο Coffee Guru, «ο αφρός είναι το ποτό. Το ανακάτεμα μεταφέρει αέρα στον καφέ και την κρέμα γάλακτος, και η ζάχαρη αυξάνει το ιξώδες αρκετά, ώστε να συγκρατήσει τον αφρό αντί να καταρρεύσει ενώ μεταφέρετε το ποτήρι στο τραπέζι». Το ιξώδες είναι η ιδιότητα ενός ρευστού να αντιστέκεται στη ροή ή στην παραμόρφωσή του και δείχνει πόσο παχύρρευστο είναι ένα υγρό.

Η προτροπή προς όσους φτιάχνουν caffè shakerato είναι να ανακινούν περισσότερο «από ό,τι σας φαίνεται λογικό», καθώς «ο αφρός προέρχεται από τη σύγκρουση πάγου με το υγρό με ταχύτητα, επομένως το shaker πρέπει να είναι δυνατό και τα χέρια σας να είναι κρύα στο τέλος του». Επιπλέον, το shaker πρέπει να γεμίζει σωστά, αφού ένα μισοάδειο αφήνει τον πάγο να γλιστράει αντί να χτυπάει, με αποτέλεσμα ένα αραιωμένο, επίπεδο ρόφημα από ακριβώς τα ίδια συστατικά.

Εσύ μπήκες στο E-Daily.gr; Τα νέα της ημέρας και ότι σου κάνει κλικ!

Ακολουθήστε μας και στο Instagram